Flavonoidler ve Gıdalarla Alımı

Fonsiyonel besinlerden biri olan flavonoidler yüzyıllardan beri bitki pigmentleri olarak bilinmektedir.  Antioksidan ve radikal yakalama fonksiyonlarına sahip olan flavo­noidlerin alımının koroner kalp hastalıkları ile kanser gibi hastalıkların engellenmesinde rol oynadığı çe­şitli çalışmalarla ortaya konmuştur. Pek çok insan günlük olarak tükettiği gıdalardan özellikle de meyve ve sebzelerden flavonoid al­maktadır.11

Flavonoidler meyve ve sebzeler, çay, kahve ve şa­rap gibi bitkisel kaynaklı yiyecek ve içeceklerde bulunmaktadır. Temel kaynakları, meyve ürünleri (örn. narenciye meyveleri, kuşburnu, kayısı, vişne, üzümler, elma, kuş üzümü, yaban mersini), sebze­ler (örn. soğan, yeşil biber, brokoli, domates, ıspa­nak), içecekler (kırmızı şarap, kahve, çay), kahve çekirdeği, soya ürünleri ve baharatlardır. Flavonoidler tüm bitki dokularında hücre içinde veya çeşitli bitkisel organların yüzeyinde bulun­maktadır.

 

12Flavonoidlerin Gıda İle Alımı

Bir porsiyon elmada toplam fenolik madde miktarı 400 mg, armut ve üzümde 300 mg, yaban mersini ve kirazda 200-400 mg ola­rak; siyah çay, kahvenin 200 ml’sinde polifenol içeriği ise, sırasıyla, 150-250 mg, 150-180 mg olarak tahminlenmektedir. Bitter çiko­latanın 40 g porsiyonundaki toplam fenol içeriği ise340 mg olarak belirlenmiştir. Bu gıdaların bir por­siyonu için belirlenen toplam fenolik madde içeriği dikkate alındığında, meyve ve sebzelerden, dengeli bir diyet için tavsiye edilen şekilde günlük 9 porsi­yon tüketilmesi ve bunun yanında normal miktar­larda çay, kahve veya çikolata tüketimi ile fenolik maddelerin günlük alım miktarının 1000 mg ve üzerinde olması beklenmektedir.

Flavonoidlerin Sağlık Üzerine Etkileri

Flavonoidler veya diğer polifenollerin doğrudan bağırsak mukozası üzerinde bir etkisi olabileceği ve oksidatif stres, kalp-damar hastalıkları ya da kansere karşı koru­ma sağladığı düşünülmektedir. Antioksidan aktivite özelliği ile hücrelere zarar veren maddeleri yakalayarak zararsız hale getirir. Yağların da zararlı bileşiklere dönüşmesini engelleyerek kalp hastalıklarına karşı koruyucu etki gösterirler. Vücut direncini arttırır. Vücut için önemli olan enzimlerin aktivitelerini düzenlerler. Kanserli hücrelerin çoğalmasını engellerler. Yapılan bir çalışmada çay polifenollerinin sıçanlara ağız yoluyla verilmesi sonucunda mukoza hücrelerindeki DNA’nın oksidatif zararlanmasının sınırlandırıldığı ve sıçanlardaki tümör sayısı­nın azaldığı tespit edilmiştir.14

Biyoyararlılığı Etkileyen Faktörler

Gıdaya/Hazırlama Şekline Bağlı Faktörler

-Gıda matriksinin özellikleri

-Gıda işleme yöntemi

-Yağ, protein, lesitin gibi emilimi olumlu yönde

etkileyen maddelerin varlığı

-Lif, şelatlama ajanları gibi emilimi olumsuz yönde

etkileyen maddelerin varlığı

-Depolama süresi

Kişinin Özelliklerine Bağlı Faktörler

-Kişinin geçirmiş olduğu rahatsızlıklar

-Yaşı ve cinsiyeti

-Genetik ve hormonal özellikleri

-Beslenme ve antioksidan durumu

-Bağırsağın mikroflorası ve HCl ve enzim salgılanması

-Bağırsaktaki enzim aktivitesi

 

Yararlanılan Kaynaklar

  • Çapanoğlu, E. ve ark., 2010. Flavonoidlerin Biyoyararlılığını Etkileyen Faktörler. İTÜ, Kimya-Metalurji Fakültesi, Gıda Mühendisliği Bölümü, İstanbul. GIDA (2010) 35 (5): 387-394.
  • www.taylankumeli.com/makale_detay

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.